Στην καθημερινή μου κλινική πράξη συναντώ πολλά ζευγάρια που δυσκολεύονται να επιτύχουν εγκυμοσύνη. Ένα από τα πρώτα πράγματα που συζητάμε είναι ότι η υπογονιμότητα δεν αφορά μόνο τη γυναίκα. Σε περίπου τις μισές περιπτώσεις, ο ανδρικός παράγοντας παίζει σημαντικό ρόλο.
Η ανδρική υπογονιμότητα αφορά κυρίως τη δυσκολία παραγωγής υγιούς και λειτουργικού σπέρματος. Συχνά συνοδεύεται από άγχος, ενοχές ή απορίες – και όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν λύσεις.
Χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων
Ένα από τα πιο συχνά ευρήματα που βλέπουμε στο σπερμοδιάγραμμα είναι ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός παράγει λιγότερα σπερματοζωάρια από όσα χρειάζονται για τη γονιμοποίηση.
Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές: ορμονικές διαταραχές, γενετικοί παράγοντες, λοιμώξεις, αλλά και στοιχεία του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία ή η έκθεση σε τοξικές ουσίες. Συχνά, μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Μειωμένη κινητικότητα σπέρματος
Άλλες φορές, ο αριθμός των σπερματοζωαρίων είναι επαρκής, αλλά η κινητικότητά τους είναι μειωμένη. Με απλά λόγια, τα σπερματοζωάρια δεν «κολυμπούν» όπως θα έπρεπε για να φτάσουν στο ωάριο.
Αυτό μπορεί να σχετίζεται με ορμονικές διαταραχές, γενετικούς παράγοντες ή καταστάσεις όπως η κιρσοκήλη, μια σχετικά συχνή και αντιμετωπίσιμη πάθηση.
Ανώμαλη μορφολογία σπερματοζωαρίων
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το πρόβλημα αφορά τη μορφή των σπερματοζωαρίων. Όταν το σχήμα ή η δομή τους δεν είναι φυσιολογικά, μειώνεται η ικανότητά τους να γονιμοποιήσουν το ωάριο.
Η ανώμαλη μορφολογία μπορεί να οφείλεται σε γενετικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες, αλλά και σε ιατρικές καταστάσεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.
Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Ένα από τα πιο αισιόδοξα σημεία στη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας είναι ότι αρκετοί παράγοντες είναι τροποποιήσιμοι. Το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το αυξημένο σωματικό βάρος και το χρόνιο στρες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα του σπέρματος.
Συχνά ενθαρρύνω τους άνδρες να δουν τη διαδικασία αυτή όχι ως «διάγνωση», αλλά ως ευκαιρία φροντίδας της συνολικής τους υγείας.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διερεύνηση ξεκινά με μια αναλυτική συζήτηση και κλινική εξέταση και συνεχίζεται με εξετάσεις αίματος και σπερμοδιάγραμμα. Ο στόχος δεν είναι απλώς να βρούμε «αν υπάρχει πρόβλημα», αλλά να κατανοήσουμε το γιατί.
Αυτή η κατανόηση μας επιτρέπει να προχωρήσουμε σε μια πραγματικά εξατομικευμένη προσέγγιση.
Υπάρχουν λύσεις
Ανάλογα με την αιτία, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φαρμακευτική ή ορμονική αγωγή και, όπου χρειάζεται, σύγχρονες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως η ενδομήτρια σπερματέγχυση (IUI) ή η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF/ICSI).
Αυτό που τονίζω πάντα είναι ότι η ανδρική υπογονιμότητα δεν σημαίνει αδιέξοδο.
Ένα τελευταίο μήνυμα
Αν βρίσκεστε σε αυτή τη φάση, θέλω να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι. Η υπογονιμότητα είναι ένα κοινό και συχνά αναστρέψιμο πρόβλημα. Με σωστή καθοδήγηση, επιστημονική γνώση και εξατομικευμένη φροντίδα, οι πιθανότητες σύλληψης μπορούν να αυξηθούν σημαντικά.
Το πρώτο βήμα είναι η ενημέρωση – και το δεύτερο, να ζητήσετε βοήθεια.
Δρ. Μαρία Δ. Οικονόμου
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος
Εξειδίκευση στη Γυναικολογική Ενδοκρινολογία,
την Εμμηνόπαυση και την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή
